Miras payı nasıl hesaplanır?

Türk Medeni Kanunu zümre (derece) sistemini uygular. Önce sağ kalan eşin payı ayrılır, kalan kısım en yakın zümreye eşit olarak dağıtılır. Birinci zümre altsoydur (çocuklar, torunlar); altsoy yoksa ikinci zümre olan ana-baba ve onların altsoyu (kardeşler, yeğenler); o da yoksa üçüncü zümre olan büyükana-büyükbaba ve altsoyu mirasçı olur. Yakın zümrede tek bir mirasçı bulunması, sonraki zümrenin tamamen devre dışı kalması için yeterlidir.

Sağ kalan eşin miras payı ne kadardır?

TMK 499'a göre eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir: altsoyla birlikte mirasın 1/4'ü, ana-baba zümresiyle birlikte 1/2'si, büyükana-büyükbaba zümresiyle birlikte 3/4'ü. Bu zümrelerden hiçbirinde mirasçı yoksa mirasın tamamı eşe kalır.

Çocukların miras payı nasıl bulunur?

Çocuklar birinci zümre mirasçısıdır ve aralarında eşit pay alırlar (TMK 495). Sağ kalan eş varsa önce eşin 1/4 payı ayrılır, kalan 3/4 çocuklar arasında eşit bölünür. Kız ve erkek çocuk arasında fark yoktur; evlatlık da öz çocukla aynı paya sahiptir (TMK 500).

Miras bırakandan önce ölen çocuğun payı ne olur?

Halefiyet (kök içinde halefiyet) ilkesi uygulanır: miras bırakandan önce ölen çocuğun payı, kendi altsoyuna (torunlara) eşit olarak geçer (TMK 496). Örneğin iki çocuktan biri önce ölmüş ve iki çocuğu varsa, o dala düşen 1/2 pay iki torun arasında 1/4'er olarak bölünür. Önce ölen çocuğun hiç altsoyu yoksa payı diğer mirasçılara genişleyerek dağılır.

Reddi miras yapan mirasçının payı kime kalır?

TMK 611 uyarınca mirası reddeden kişi, miras açıldığı anda sağ değilmiş gibi kabul edilir. Bu nedenle payı öncelikle kendi altsoyuna halefen geçer. Altsoyu yoksa pay, aynı zümredeki diğer mirasçılara genişler. Sağ kalan eşin reddi ise farklıdır: eş payı kişisel olduğundan halefiyete konu olmaz, doğrudan zümre mirasçılarına kalır.

Anne ve babanın miras payı ne kadardır?

Ana-baba yalnızca miras bırakanın hiç altsoyu yoksa mirasçı olur (ikinci zümre, TMK 496). Sağ kalan eş varsa eş mirasın 1/2'sini alır, kalan 1/2 anne ve baba arasında eşit bölünür (her birine 1/4). Eş yoksa anne ve baba mirası yarı yarıya paylaşır. Ana veya babadan biri miras bırakandan önce ölmüşse onun payı kendi altsoyuna, yani miras bırakanın kardeşlerine ve yeğenlerine geçer.

Kardeşler ne zaman mirasçı olur?

Kardeşler doğrudan mirasçı değildir; ana-babanın altsoyu olarak ikinci zümrede yer alırlar. Mirasçı olabilmeleri için miras bırakanın hiç altsoyunun bulunmaması ve ana veya babadan en az birinin miras bırakandan önce ölmüş olması gerekir. Ölen ebeveynin payı, o ebeveynin çocukları (miras bırakanın kardeşleri) arasında eşit bölünür.

Saklı pay nedir, hesaplamayı nasıl etkiler?

Saklı pay, miras bırakanın vasiyetname veya ölünceye kadar bakma gibi tasarruflarla dokunamayacağı asgari paydır (TMK 505-506). Altsoy için yasal miras payının 1/2'si, ana-baba için 1/4'ü, sağ kalan eş için ise altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hâllerde 3/4'üdür. Bu hesaplayıcı yasal miras paylarını gösterir; vasiyetname varsa saklı pay ve tenkis ayrıca değerlendirilmelidir.

2002 öncesi ölümlerde miras payları farklı mı hesaplanır?

Evet. Miras payları ölüm tarihindeki hukuka göre belirlenir. 01/01/2002'den önceki ölümlerde 743 sayılı eski Türk Kanunu Medenisi uygulanır. Ayrıca 23/11/1990'dan önceki ölümlerde sağ kalan eş, altsoyla birlikte mirasçı olurken mirasın 1/4'ünü mülkiyet ya da 1/2'sini intifa hakkı olarak seçebiliyordu; bu seçimlik hak 3678 sayılı Kanunla kaldırılmıştır. 04/10/1926'dan önceki ölümlerde ise zümre sistemi değil feraiz hükümleri uygulanır.

Evlatlık ve evlilik dışı doğan çocuk mirasçı olur mu?

Evet. Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur (TMK 500) ve öz çocukla aynı payı alır; evlatlığın kendi biyolojik ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Evlilik dışı doğan çocuk ise soybağı tanıma veya babalık hükmüyle kurulduğunda öz çocukla eşit paya sahiptir.

Bu hesaplama resmî mirasçılık belgesi yerine geçer mi?

Hayır. Bu araç bilgilendirme amaçlı bir ön hesaplama sunar ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî mirasçılık (veraset) belgesi sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınır. Nüfus kaydındaki eksiklikler, evlat edinme, tanıma, soybağı davaları, vasiyetname veya miras sözleşmesi sonucu değiştirebilir.

Miras Payı Hesaplama (TMK) | Ücretsiz Miras Hesaplama Aracı

KatipözetTMK Miras Payı

UYAP PDF Okuyucu

Hızlı Şablonlar:

1 / 3

1Miras Bırakanın Vefat TarihiGG/AA/YYYY

Tereke Değeri (TL - Opsiyonel)Net Karşılık

Miras Pay Dağılımı

3 Mirasçı · Payda: 8

Mirasçı	Pay	Oran
Sağ kalan eş	1/4	%25,0
Çocuk 1.	3/8	%37,5
Çocuk 2.	3/8	%37,5
Toplam	1/1	%100