Avukatın dosya inceleme talebi hangi hâllerde reddedilir?
Avukat veya stajyer avukat, kural olarak vekâletname olmadan dava ve takip dosyalarını inceleyebilir. Kalemin görevi bu hakkı engellemek değil, dosyada özel bir sınırlama bulunup bulunmadığını kontrol etmektir.
Önce şunlara bakılır
- Dosyada gizlilik, sınırlı erişim veya benzeri bir karar var mı?
- İnceleme isteyen kişinin avukat veya stajyer avukat olduğu doğrulanıyor mu?
- Talep suret alma mı, sadece inceleme mi?
- Dosya fiziki mi, UYAP üzerinden mi incelenecek?
Vekâletname yoksa dosya incelenebilir; fakat dosyadan örnek, fotokopi veya onaylı suret verilmez. Gizlilik kararı varsa talep doğrudan mahkeme değerlendirmesine sunulmalıdır.
Ret kararı kalem tarafından “takdiren” verilmemeli; sınırlama varsa dayanağı dosyada gösterilmelidir.
Uygulamada ayrıntı
Dosya inceleme talebinde kalem önce talebin kapsamını netleştirmelidir. Avukat yalnızca dosyayı görmek istiyorsa bu, vekâletname ibrazından farklı değerlendirilir. Ancak “örnek alacağım”, “UYAP’tan evrak indireceğim”, “karar sureti istiyorum” veya “dosyaya erişim yetkisi tanımlansın” deniyorsa dosyada vekil kaydı ya da ayrıca yetkilendirme aranır.
Gizlilik veya erişim sınırlaması varsa bu sınırlamanın hangi evrakı kapsadığı da önemlidir. Bütün dosyaya ilişkin bir karar yoksa, sınırlamanın kapsamı aşılmamalıdır. Özellikle aile, kişisel veri, çocuk, sağlık bilgisi ve ticari sır içeren dosyalarda mahkeme kararları dikkatle okunmalıdır.
UYAP uygulamasında vekil olmayan avukata kalıcı dosya erişimi tanımlamak yerine, fiziki inceleme veya mahkemece izin verilen sınırlı işlem tercih edilebilir. Talep reddedilecekse gerekçe dosyadaki karara dayanmalı; kişisel kanaatle işlem yapılmamalıdır.