Taraf öldüyse dosyada yapılacak ilk işlem nedir?
Tarafın ölümü bildirildiğinde kalem hemen işlem yapıp taraf değişikliği yapmamalıdır. Önce ölüm bilgisinin dosyada nasıl yer aldığı ve yargılamayı etkileyip etkilemediği kontrol edilir.
İlk kontrol
- Ölüm bilgisi dilekçeyle mi, nüfus kaydıyla mı, tebligat iadesiyle mi geldi?
- Ölen kişi davacı mı, davalı mı, üçüncü kişi mi?
- Dosya mirasçıları ilgilendiren bir dava mı?
- Vekille takip ediliyorsa vekâletin durumu değerlendirilir.
- Mirasçı araştırması veya veraset ilamı gerekip gerekmediği dosya hâkimine sunulur.
Kalem mirasçıları kendiliğinden taraf olarak eklememeli; bu işlem mahkeme değerlendirmesiyle yapılmalıdır.
Ölüm bilgisi UYAP’ta görünür ve denetlenebilir şekilde kaydedilmelidir.
Uygulamada ayrıntı
Tarafın ölümü tebligat iadesinden, nüfus kayıt örneğinden, taraf dilekçesinden veya kurum cevabından anlaşılabilir. Kalem önce bu bilginin güvenilir belgeye dayanıp dayanmadığını kontrol eder. Sadece karşı tarafın beyanı varsa nüfus kaydı veya MERNİS sorgusu gerekebilir.
Ölen tarafın davadaki sıfatı önemlidir. Davacı, davalı, müdahil veya mirasçı sıfatı farklı işlem doğurabilir. Bazı davalar kişiye sıkı sıkıya bağlı olduğundan mirasçılara devam etmeyebilir; bazı davalarda mirasçılar davaya dahil edilir. Bu ayrım hukuki değerlendirme gerektirir.
UYAP’ta taraf kaydı kendiliğinden silinmemeli veya mirasçılar mahkeme kararı olmadan taraf yapılmamalıdır. Kalem ölüm bilgisini evrak olarak kaydeder, gerekiyorsa nüfus/mirasçı araştırması için dosyayı hâkime sunar ve tebligat akışını duruma göre kontrol eder.