Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararında Harç, Gider ve Gönderme Süreci
Görevsizlik ve yetkisizlik kararları esas hakkında kabul/ret sonucu değildir. Mahkeme kendisinin görevli ya da yetkili olmadığını tespit eder ve dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verir. Bu nedenle harç, vekalet ve gider cümleleri klasik kabul/ret mantığıyla otomatik kurulamaz.
Görevsizlik
Mahkemenin görevli olmadığı durumda "mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine" karar verilir. Esas hakkında hüküm kurulmadığı için:
- Kabul/ret üzerinden nispi harç ve vekalet çıkmaz.
- Harç ve gider sonucu dosyanın niteliğine ve gönderme sürecine göre ayrıca değerlendirilir.
Yetkisizlik
Mahkeme yetkili olmadığını değerlendirirse "mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine" karar verir. HMK m.20 uyarınca:
- Kararın kesinleşmesinden (veya kanun yolu süresinin dolmasından) itibaren iki hafta içinde taraflardan biri gönderme talebinde bulunmalıdır.
- Süresinde başvuru yapılmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
Gönderme yapılmazsa: açılmamış sayılma
Taraf süresinde gönderme talebinde bulunmazsa dava açılmamış sayılır. Bu sonraki karar artık AAÜT m.7 (maktu vekalet) ve gider sonucu bakımından ayrı hesaplanır. Yani iki aşama vardır: önce görevsizlik/yetkisizlik, sonra (başvuru yoksa) açılmamış sayılma.
Harç ve gider
- Görevsizlik/yetkisizlikte alınan harç ve yapılan giderler, dosyanın gönderildiği mahkemede nihai kararla birlikte değerlendirilebilir.
- Yatırılan peşin harç, gönderilen mahkemede mahsup edilmek üzere dosyada kalır; yeniden peşin harç alınmaz.
Birleştirme ile karıştırmayın
Birleştirme kararında da dava esasen sonuçlanmaz, ancak dosya başka bir dosya ile birlikte görülmek üzere aynı mahkemede kalır. Nihai harç, vekalet ve gider hesabı birleşen dosyada son kararla yapılır. Görevsizlik/yetkisizlikte ise dosya başka bir mahkemeye gider.
Bu karar türlerinde araç, kabul/ret vekaletini otomatik üretmez; gönderme ve gider sonucu dosyanın niteliğine göre elle değerlendirilmelidir.